Brakuje zrozumienia wielu barier i trudności, z którymi spotykają się zarówno chory na demencję jak i jego opiekun. Piętno wynikające z „nieuleczalności” choroby oraz  jej niezrozumienia przez otoczenie jest powszechne. Niejednokrotnie brak wiedzy z zakresu diagnostyki i leczenia chorób neurodegeneracyjnych jest związany z fałszywą  opinią, iż w tej chorobie nie da się nic zrobić.

Coraz częściej spotykamy bezradnych opiekunów chorych osób, którzy są obciążeni niemożliwymi do realizacji przez nich licznymi funkcjami opiekuńczymi. Prowadzi to wypalenia, gdyż opieka nad seniorem w domu prowadzi często do przejęcia przez rodzinę i bliskich wszystkich czynności wobec seniora. Konsekwencją wypalenia opiekuna nieformalnego jest ryzyko agresywnych zachowań wobec podopiecznego, ryzyko depresji opiekunów oraz ich niska samoocena stanu zdrowia. Stan emocjonalny nieformalnych opiekunów jest jednym ze wskaźników ryzyka szkodliwych konsekwencji i jako taki powinien być traktowany jako sygnał ostrzegawczy. Około połowa opiekunów – równolatków, osób chorych na demencję umiera wcześniej niż chory.

Informacje na temat otępienia i zespołu wypalenia opiekuna udostępniane są obecnie na wielu branżowych portalach internetowych, coraz większe znaczenie ma także kontakt z grupami wsparcia. Nowością dla opiekunów są systemy wsparcia telefonicznego z automatycznymi wiadomościami, monitorowanie stresu opiekuna i porady opiekuńcze, dostęp do opieki wytchnieniowej dla podopiecznych, internetowe grupy dyskusyjne, fora internetowe z pytaniami i odpowiedziami.

Programy  interwencyjno-edukacyjne dla opiekunów i zabezpieczenie im dostępu do telekonsultacji oddalają opiekę instytucjonalną nad chorymi o okres od 1,5 do 7 lat. Kluczem do opóźnienia umieszczenia w domu opieki są interwencje, które zawierają ocenę stanu chorego oraz  gwarantują stałą relację między konsultantem-pomocnikiem a opiekunem.

Dla chorych z łagodnym i umiarkowanym otępieniem pojawiły się systemy telopieki z geolokalizacją, identyfikacją oddalenia, identyfikacją bezruchu, upadków i telemonitoring z rozmowami wspierającymi ze strony teleopiekunów. Poprawę zdrowia opiekunów w chorobie Alzheimera osiąga się jednak przede wszystkim poprzez udzielanie informacji, instruktaż dydaktyczny, trening odgrywania ról, rozwiązywanie indywidualnych problemów przez konsultanta-pomocnika, trening umiejętności, opanowanie techniki radzenia sobie ze stresem i wsparcie telefoniczne.

Opiekunowie rodzinni stanowią integralną część życia osób z demencją. Wysoki poziom ich obciążenia i jego związek z zapadalnością na zespół stresu pourazowego są dobrze udokumentowane, podobnie jak czynniki, które pozwalają przewidzieć, którzy opiekunowie są na nie podatni. Interwencje ochronne powinny złagodzić te efekty, a tym samym poprawić jakość życia osób z demencją, jak i jakość życia opiekunów. Postępowanie z osobą z demencją zawsze wymaga planu, który obejmuje współpracę między lekarzami, pracownikami służby zdrowia i rodzinami. Opiekunowie podatni na negatywne skutki mogą zostać zidentyfikowani i być objęci interwencjami, o jakich wspominamy.

Artykuł Zapobieganie wypaleniu opiekuna osoby starszej pochodzi z serwisu Dom opieki dla seniora "ProAltum" Mysłowice.

Jakie są potrzeby seniora?

Aby móc jak najlepiej wspierać osoby starsze należy najpierw poznać ich potrzeby:

1. Potrzeby fizjologiczne takie jak głód, higiena, sen, wydalanie to podstawy, które utrzymują funkcje życiowe człowieka. Z wielu powodów, osoby starsze mogą nie być w stanie same o nie zadbać. Zapewnienie ciepła, opieki zdrowotnej, wyżywienia czy odpowiedniej pomocy w utrzymaniu czystości seniora zdecydowanie poprawi jego komfort życia.
2. Potrzeba bezpieczeństwa jest kolejnym ważnym aspektem dla seniora. Wraz z wiekiem pogarsza się stan zdrowia, a co za tym idzie, pojawia się strach, lęk i obawa przed tym, że nikt mu nie pomoże. Aby osoba starsza czuła się bezpiecznie, należy utwierdzić ją w przekonaniu, że może liczyć na wsparcie rodziny, przyjaciół bądź opiekunów w każdej możliwej sytuacji.
3. Potrzeba przynależności, uznania i samorealizacji to potrzeby społeczne, które mogą być zaspokojone poczuciem, że senior jest ważny dla innych ludzi i może dać im coś od siebie, a nie być tylko biernym odbiorcą działań. Spotkania oraz rozmowy z bliskimi są jednymi z najskuteczniejszych sposobów, aby upewnić seniora, że jest dla nas ważny, potrzebny a co najważniejsze, że nie jest samotny.

Senior i jego emocje – jak wspierać?

Osoby starsze często zmagają się z wieloma chorobami fizycznymi, jak również psychicznymi, upośledzającymi funkcje kognitywne takie jak pamięć, postrzeganie rzeczywistości i koncentrację. Osłabienie sprawności prowadzi do uzależnienia od innych osób oraz do frustracji z powodu własnej niesamodzielności.

Seniorzy boją się samotności, nietolerancji, wyeliminowania ich z aktywnego życia zawodowego i społecznego, mają poczucie nieprzydatności. Nie zawsze wiadomo, jak im pomóc, czego im potrzeba, jak się do nich odnosić, by nie ranić ich uczuć. Dlatego tak ważne jest, aby skupiać się na komunikacji, również tej niewerbalnej, zwanej mową ciała. Nieodpowiednia, nachalna próba pomocy może skutkować wycofaniem i lękiem. Zawsze należy przeanalizować czy dany sposób wsparcia nie przekracza granic seniora i nie spowoduje większego poczucia zależności od innej osoby.

Jeśli Twój bliski potrzebuje opieki, ale nie jesteś w stanie mu jej zapewnić zachęcamy do skorzystania z pomocy Domu Seniora ProAltum. Wyspecjalizowani opiekunowie, personel medyczny oraz szeroka gama korzyści płynących z umieszczenia osoby starszej w domu opieki wpłynie pozytywnie na jej jakość życia.

Artykuł Zrozumieć seniora. Jakie są potrzeby i emocje osób starszych? pochodzi z serwisu Dom opieki dla seniora "ProAltum" Mysłowice.

Dlaczego aktywność fizyczna seniorów jest tak ważna?

Aktywność ruchowa osób starszych pełni wiele funkcji, np. zdrowotnych, stymulacyjnych czy adaptacyjnych organizmu. Wśród nich do najważniejszych w przypadku seniorów należy funkcja profilaktyczna, ponieważ regularny ruch, dostosowany do ich możliwości, może prowadzić do zmniejszonej zapadalności na wiele groźnych chorób, takich jak np. schorzeń sercowo-naczyniowych, udaru, nadciśnienia tętniczego, osteoporozy czy cukrzycy. Systematyczna aktywność fizyczna ma również bezpośredni wpływ na utrzymanie odpowiedniej wagi, a co za tym idzie – dobrego stanu stawów (zwłaszcza tych najbardziej obciążonych), kręgosłupa oraz mięśni. Ćwiczenia, regularne spacery czy inne formy ruchu wspomagają układ krwionośny i oddechowy człowieka, co może zapobiegać zaburzeniom poznawczym oraz chorobom otępiennym.

Skuteczna rehabilitacja osób starszych

Choroby, urazy oraz wiek mają istotny wpływ na prawidłowe funkcjonowanie organizmu, zwłaszcza u osób starszych. Aktywność fizyczna stanowi podstawę skutecznej rehabilitacji po zabiegach operacyjnych, różnorodnych urazach oraz chorobach zmuszających do długotrwałego unieruchomienia w łóżku (zawał, udar). Systematyczne ćwiczenia oraz stopniowe wprowadzanie aktywności ruchowej, na miarę możliwości osoby starszej, wpływają na szybszą rekonwalescencję, dlatego rehabilitacja jest tak ważna. Oprócz znacznej poprawy stanu fizycznego taka aktywność zwiększa u seniorów niezwykle dla nich ważne poczucie niezależności i bezpieczeństwa. Ponadto wspólne ćwiczenia czy uprawianie aktywności ruchowej z osobami w podobnym wieku nie tylko stanowi formę spędzania wolnego czasu, lecz także pozwala podtrzymać relacje społeczne mające korzystny wpływ na ogólny stan zdrowia fizycznego i psychicznego.

Zdrowa aktywność fizyczna seniorów

Dobór aktywności fizycznej, tj. jej rodzaj, intensywność oraz częstotliwość, powinien być dokonywany w oparciu o możliwości oraz stan zdrowia osoby starszej. Światowa Organizacja Zdrowia w celu utrzymania stanu zdrowia rekomenduje co najmniej 150 minut umiarkowanej aktywności tygodniowo lub 75 minut ćwiczeń o wysokiej intensywności. Natomiast w celu poprawy wydolności i sprawności należy te wartości podwoić. Chcąc zapobiec często spotykanym spadkom mobilizacji lub zainteresowania, aktywność fizyczna powinna być ciekawa dla ćwiczących. Bardzo skutecznym oraz coraz powszechniej stosowanym rozwiązaniem mającym na celu utrzymanie stałego zainteresowani, są ćwiczenia realizowane w formie grupowej, ponieważ ruch z innymi to nie tylko doskonały czynnik mobilizacyjny, lecz także świetny czas na zawieranie znajomości.

Do podstawowych form aktywności fizycznej z powodzeniem realizowanych wśród osób starszych zalicza się marsze, aerobik, nordic walking, taniec oraz ćwiczenia z wykorzystaniem odpowiednich przyrządów typu hantle, taśmy, piłki, laski gimnastyczne lub rowery stacjonarne.

Artykuł Aktywność fizyczna dla seniorów pochodzi z serwisu Dom opieki dla seniora "ProAltum" Mysłowice.

Opieka nad osobą starszą i niepełnosprawną

Przychodzi taki czas, że bliskie nam osoby, dziadkowie i rodzice, którzy niegdyś troskliwie opiekowali się nami już od pierwszych dni życia, sami w pewnym momencie potrzebują fizycznego oraz psychicznego wsparcia z naszej strony. Wraz z wiekiem ich kondycja staje się coraz słabsza, narządy zmysłów zaczynają zawodzić, a ogólny stan zdrowia zmusza do częstszych wizyt u lekarza czy w szpitalu. Niektórzy seniorzy w wyniku ciężkich chorób zostają częściowo lub całkowicie unieruchomieni w łóżkach. To właśnie wtedy szczególnie ważne jest otoczenie ich troskliwą opieką, tak by w miarę możliwości mogli wracać do zdrowia.

Sposób opieki nad osobą starszą jest zależny od stopnia niepełnosprawności oraz zaawansowania choroby. W przypadku seniorów z niewielkimi ograniczeniami ruchowymi wystarczy codzienna wizyta, wspólne przygotowanie listy i przyniesienie zakupów, drobne porządki albo przygotowanie wypisanej przez lekarza porcji leków na poszczególne części dnia. Bardziej schorowanym osobom warto przygotować ciepły posiłek lub pomóc w codziennej pielęgnacji ciała (np. w umyciu, uczesaniu włosów). Są też przypadki, w których seniorzy wymagają stałej obecności bliskich i wyjątkowo troskliwiej opieki, ponieważ są unieruchomieni na stałe w łóżku albo cierpią na postępującą demencję. W takiej sytuacji najbliżsi zastanawiają się, jak uzyskać zasiłek opiekuńczy na osobę starszą. Mając taką możliwość wsparcia bliskiej osoby, starają się dowiedzieć, ile wynosi zasiłek opiekuńczy, czy to jest to samo co dodatek do emerytury po 75. roku życia albo czy zasiłek opiekuńczy wlicza się do emerytury.

Zasiłek dla opiekuna osoby starszej

Do świadczeń wypłacanych ustawowo należą zasiłki opiekuńcze na starsze osoby. Komu przysługuje taki zasiłek? Aby ułatwić opiekę nad seniorami, państwo oferuje świadczenia w postaci zasiłku pielęgnacyjnego i dodatku pielęgnacyjnego. Zasiłek przysługuje m.in. osobom, które ukończyły 75. rok życia i nie znajdują się w ośrodku zapewniającym całodobową opiekę. Ma on na celu częściowe pokrycie wydatków związanych z koniecznością zapewnienia osobie niepełnosprawnej opieki oraz pomocy osobie niezdolnej do samodzielnej egzystencji. Aktualne informacje na pytania, takie jak: termin złożenia wniosku o zasiłek opiekuńczy, kto wypłaca zasiłek opiekuńczy albo czy zasiłek opiekuńczy jest opodatkowany można znaleźć na stronach Miejskich Ośrodków Pomocy Społecznej.

Opieka nad niesamodzielnym starszym bliskim zazwyczaj jest podstawą do ubiegania się o zasiłek opiekuńczy. Osoby uprawnione do takiego świadczenia mogą złożyć wniosek, jeśli w tym czasie nie podejmują żadnej innej pracy lub rezygnują z zatrudnienia zarobkowego, aby sprawować opiekę m.in. nad seniorem, który ze względu na swoje schorzenia, wymaga stałej obecności i wsparcia innej osoby. Zasiłki opiekuńcze pozwalają nie tylko zakupić odpowiedni sprzęt czy środki higieniczne dla seniora, lecz także pomagają wesprzeć rehabilitację oraz leczenie, które mają na celu jak najbardziej poprawić komfort bliskiej nam osoby starszej.

Artykuł Zasiłek opiekuńczy na osobę starszą pochodzi z serwisu Dom opieki dla seniora "ProAltum" Mysłowice.

Dla miłośnika książek – czytnik e-booków

Czytnik e-booków to jeden z najlepszych pomysłów na prezent dla starszej osoby, zwłaszcza jeśli lubi dużo czytać. Dzięki czytnikowi senior może mieć swoje ulubione lektury zawsze pod ręką i nie będzie musiał nosić ze sobą ciężkich, papierowych książek. Takie urządzenie świetnie sprawdza się nie tylko w domu, ale również w podróży.

Przy wyborze czytnika e-booków, warto zwrócić uwagę na to, aby zawierał funkcje, które ułatwią czytanie starszej osobie. A zatem najlepiej, aby urządzenie miało doświetlany ekran z możliwością regulacji intensywności światła, dzięki której można dopasować jasność ekranu do pory dnia. W najnowszych czytnikach e-booków znajdziemy również odpowiednio skonstruowane wyświetlacze, umożliwiające dopasowanie wielkości i grubości czcionki. Dużo z nich w wyglądzie i dotyku przypomina zwykłą kartkę papieru, nie męcząc tak oczu jak standardowe wyświetlacze.

Dla aktywnego seniora – pulsometr

Pulsometr (pulsomierz lub tętnomierz) to urządzenie, które rejestruje pracę serca podczas ćwiczeń lub innej aktywności fizycznej. Jego zasada działania przypomina dobrze nam znany aparat EKG. Jednak to nie jest jedyna funkcja może pełnić pulsometr. Oprócz mierzenia tętna może podawać także ilość spalonych kalorii czy kontrolować wydolność organizmu, nie pozwalając na jego przeciążenie. Bardzo przydatny w takim urządzeniu jest również krokomierz, dzięki któremu sprawdzimy, ile kroków zrobiliśmy w danym dniu i jaki szacowany dystans przeszliśmy lub przebiegliśmy.

Dla bezpieczeństwa – bransoletka dla starszych osób

Jakiś czas temu na rynku pojawiły się tzw. bransoletki awaryjne dla seniorów, które służą do szybkiego wezwania pomocy w sytuacji zagrożenia zdrowia lub życia. Wyglądem przypomina nieco zegarek. Z tą różnicą, że na bransoletce znajdziemy dwa przyciski: zielony do kontaktu telefonicznego z opiekunem, który po rozmowie podejmuje decyzję o wezwaniu pogotowia lub o zawiadomieniu rodziny; czerwony z kolei łączy nas z centrum operacyjnym. Jedną z największych zalet bransoletki awaryjnej dla seniorów jest to, że ma wbudowany czujnik upadku, który aktywuje się w sytuacji, gdy starsza osoba nie może mówić lub jest nieprzytomna. Oprócz wymienionych funkcji, bransoletka dla starszych osób pozwala mierzyć tętno, kroki, a nawet sprawdza geolokalizację.

Dla ochrony – smartwatch dla seniorów

Bardzo przydatnym gadżetem jest zegarek na rękę dla seniorów, który posiada wbudowany przycisk SOS, nadajnik GPS i telefon. GPS wbudowany w smartwach pozwala na zlokalizowanie seniora z dokładnością do 5-10 metrów w sieci GPS oraz do 20 metrów w sieci wi-fi, a do 200 metrów dzięki nadajnikom operatorów komórkowych. Aby w pełni korzystać z dobrodziejstw geolokalizacji należy pobrać na urządzenie aplikację Bezpieczny Senior. Inne możliwości, które oferuje smartwatch dla seniorów, to m.in. monitorowanie pulsu czy możliwość prowadzenia rozmowy. Zegarek z powodzeniem może zastąpić nam telefon, a dzięki temu, że nosimy go na ręce, trudniej go zgubić. Dodatkowo posiada on też opcję nasłuchu, więc rodzina czy opiekunowie bez większych problemów mogą sprawdzić, co dzieje się z podopiecznym. Warto też wspomnieć o jednej z ciekawszych funkcji, jaką posiada smartwatch dla starszych osób, a mianowicie przypominaczu. Po odpowiednim skonfigurowaniu zegarek będzie sygnalizował nam, że np. powinniśmy zażyć lekarstwo.

Dla prawidłowego wypoczynku – łóżka i materace

Łóżko dla seniora powinno być dobrane do jego stanu zdrowia i kondycji fizycznej. Osoba mobilna, wstająca samodzielnie lub z niewielką pomocą opiekuna, powinna mieć łóżko wysokie, ułatwiające przyjęcie pozycji stojącej bez zbytniego angażowania mięśni i kręgosłupa, a pozwalając na lekkie opuszczenie się na podłogę. Najlepiej sprawdzają się drewniane łóżka dla seniorów z wygodnym materacem komorowym. Jeśli zaś chodzi o osoby schorowane, częściowo lub całkowicie unieruchomione, dobrym rozwiązaniem są specjalistyczne sprzęty dostępne w sklepach z artykułami medycznymi. W zależności od schorzenia mogą one dodatkowo posiadać regulowane barierki, sterowanie elektryczne za pomocą pilota, albo trapez lub wyciąg. W łóżkach o funkcjach rehabilitacyjnych są dostępne różnorodne pozycje, np. podparcie pleców, oparcie stóp czy uniesienie kolan w pozycji Trendelenburga (pozycja z kolanami, łydkami i stopami wyżej niż reszta ciała, co ma na celu poprawienie krążenia).

Czas relaksu dla seniora – telewizor

Na co zwrócić uwagę podczas wybierania telewizora dla starszej osoby? Przede wszystkim na dobre nagłośnienie oraz przejrzysty obraz, ponieważ seniorzy nieraz cierpią na niedomagania słuchu lub pogorszone widzenie. Gdy odbiornik jest słabej jakości albo ekran zdecydowanie zbyt mały, oglądanie ulubionych programów mogłoby być prawdziwą udręką, dlatego też warto zdecydować się na taki o przekątnej 40-43 cali. Kupując telewizor dla seniora, warto zwrócić uwagę na to, czy jest w nim wbudowany tuner, dzięki czemu nie będzie się trzeba męczyć z ewentualną konfiguracją. Jednym z priorytetów jest także łatwa obsługa oraz minimalistyczny pilot z dużymi, czytelnymi przyciskami.

Na dobry początek dnia – specjalny budzik dla seniorów

Na rynku można znaleźć specjalne budziki dla seniorów, dzięki którym codzienne pobudki będą znacznie przyjemniejsze. Budzik świetlny, bo o nim mowa, działa w ten sposób, że najpierw emituje delikatne światło, z czasem zwiększając natężenie. Na samym końcu dołącza do niego sygnał dźwiękowy. Takie rozwiązanie pozwala wybudzić się stopniowo i bez szoku, sprawiając, że nowy dzień zacznie się przyjemniej niż przy zwykłym budziku.

Artykuł Akcesoria i sprzęty dla emerytów pochodzi z serwisu Dom opieki dla seniora "ProAltum" Mysłowice.

W rehabilitacji geriatrycznej możemy wyróżnić trzy podstawowe formy tj.:

1. Rehabilitacja prewencyjna, czyli taka, która w dalszym ciągu będzie podtrzymywać dotychczasową sprawność fizyczną
2. Rehabilitacja ogólna, czyli taka, która będzie skierowana do osób przewlekle chorych
3. Rehabilitacja celowana, czyli taka, która będzie indywidualnie dobierana do potrzeb osoby starszej uwzględniając jej stan zdrowia

Światowa Organizacja Zdrowia proponuje następujące reguły aktywności fizycznej dla osób starszych:

1. Indywidualny i grupowy charakter zajęć
2. Różnorodność
3. Regularnie wykonywać ćwiczenia
4. Ćwiczenia powinny sprawiać radość i odprężenie
5. Interdyscyplinarny charakter terapii

Formy aktywności fizycznej

Aktywność fizyczną możemy podzielić na: grupową oraz indywidualną.

Ćwiczenia realizowane w formie grupowej dają ogromne korzyści osobom w podeszłym wieku. Działają mobilizująco, przede wszystkim seniorzy motywują się wzajemnie do ćwiczeń, nawiązują nowe kontakty, wspierają się wzajemnie i podnoszą na duchu, chociaż na chwilę zapominają o problemach dnia codziennego. Ćwiczenia grupowe, ponadto, że są formą aktywności fizycznej pełnią jeden z istotnych czynników zapobiegających samotności i izolacji społecznej, która jest często spotykana w tej grupie wiekowej.

Rehabilitacja seniora nie tylko ważna dla ciała, ale także i dla ducha

Rehabilitacja w Domu Seniora ProAltum prowadzona w formie indywidualnej umożliwia ciągłe monitorowanie oraz dopasowanie jak najlepszej terapii do stale zmieniającego się stanu zdrowia seniora. Terapia ulega modyfikacjom wraz z poprawiającym się stanem zdrowia. Na początku rehabilitacji stawiamy cel, do którego będziemy dążyć np.: osiągnięcie pełnego stanu zdrowia, maksymalne usprawnienie, powrót do samodzielnego funkcjonowania, a czasami jedynie zmniejszenie dyskomfortu w chorobie. Dzięki odpowiedniej rehabilitacji seniorów oraz regularnym ćwiczeniom jesteśmy w stanie opóźnić bądź zapobiec zaburzeniom równowagi i koordynacji, które są istotnym czynnikiem ryzyka upadków. Zapewniamy bardzo indywidualne podejście, terapia jest całkowicie dostosowana do potrzeb seniora jak i jego stanu zdrowia.

Artykuł Rehabilitacja dla seniorów pochodzi z serwisu Dom opieki dla seniora "ProAltum" Mysłowice.

Demencja starcza jest wywołana przez zmiany neurodegeneracyjne, które zachodzą w tkankach mózgu. Najczęściej występującym rodzajem otępienia (około 40% wszystkich zespołów otępiennych) jest choroba Alzheimera, która należy do grupy chorób zwyrodnieniowych mózgu. Do innych rozpowszechnionych typów w otępień zaliczamy chorobę rozsianych ciał Lewyʼego i zwyrodnienie czołowo-skroniowe. Otępienia, które najczęściej występują u ludzi w podeszłym wieku to otępienie naczyniopochodne oraz otępienie mieszane (alzheimerowsko-naczyniopochodne).

Objawy demencji

Typowym objawem, który występuje przy otępieniu to upośledzenie pamięci krótkotrwałej (trudności w zapamiętywaniu nowych informacji), a w późniejszym okresie długotrwałej (trudności w odtwarzaniu nabytych wcześniej informacji). Kolejny objaw demencji to zmiany w zachowaniu, polegające głównie na zaostrzeniu cech osobowości. Często spotykane zaburzenia zachowania to agresja, pobudzenie, zaburzenia snu oraz objawy psychotyczne (urojenia, omamy).

Demencja może zaczynać się objawami trudnymi do zauważenia i nasilającymi się bardzo powoli. Osoba chora zapomina podstawowe rzeczy, związane z wykonywaniem czynności dnia codziennego. Do zaburzeń pamięci dochodzą zaburzenia związane z orientacją w przestrzeni i czasie. W pierwszym etapie choroby chory ma świadomość popełnianych błędów i zaburzeń pamięci, usiłuje ukryć i minimalizować objawy. Jednak zaburzenia pamięci nasilają się z czasem i dochodzi do upośledzenia funkcji motoryki (pojawiają się trudności w koordynacji ruchów, pisaniu, chodzeniu) i mowy (trudności ze znalezieniem prostych słów).

Jak funkcjonuje chory z demencją?

Funkcjonowanie chorego z demencją może zmienić się z dnia na dzień, a to może utrudnić opiekę, ponieważ trudno jest przewidzieć jego zachowanie. Trzeba jednak pamiętać, że zachowania te nie wynikają ze złej woli, lecz są skutkiem uszkodzenia mózgu.

W końcowym stadium otępienia uszkodzenie mózgu jest znaczne, chory traci kontrolę nad załatwianiem potrzeb fizjologicznych i zdolność porozumiewania się, dlatego wymaga pełnej opieki.

Opieka nad osobą z demencją

Opiekun zajmujący się osobą z otępieniem, a jest to najczęściej ktoś z bliskich członków rodziny, skarży się, że podopieczny często wpada w gniew, staje się uparty, płacze bez powodu lub jest przygnębiony. Oczywiście jest to spowodowane występującymi w przebiegu choroby zaburzeniami zachowania.

Zachowanie opiekuna oraz sposób sprawowania opieki nad osobą z demencją ma istotny wpływ na stan chorego. Wśród cech opiekuna, które mogą złagodzić objawy zaburzeń zachowania lub opóźnić ich pojawienie się to przede wszystkim empatia, próba zrozumienia przyczyn zachowania podopiecznego, elastyczność zdolność adaptacji i akceptacji zmian.

Artykuł Demencja starcza pochodzi z serwisu Dom opieki dla seniora "ProAltum" Mysłowice.

Czym jest aktywacja sensoryczna osób w podeszłym wieku?

Aktywacja sensoryczna to holistyczna, nowatorska koncepcja, która dotyczy wspierania osób w podeszłym wieku, cierpiących na demencję. Założeniem jest utrzymanie lub przywrócenie podstawowych umiejętności umożliwiających zachowanie jak najlepszej samodzielności w codziennym funkcjonowaniu. Aktywację tą można rozumieć też jako aktywizację, która polega na zaangażowaniu wszystkich zmysłów. Pozytywnym rezultatem aktywacji sensorycznej jest to, że dana osoba powinna stawać się aktywniejsza pod względem motorycznym, werbalnym oraz kognitywnym.

Stosowanie aktywacji sensorycznej pomaga impulsom docierać za pośrednictwem zmysłów i narządów układu nerwowego do mózgu. W mózgu impulsy są porządkowane, porównywane, magazynowane oraz łączone z już istniejącymi informacjami. Stosowanie aktywacji sensorycznej w pracy z osobami cierpiącymi na demencję jest szczególnie ważne, gdyż pozwala na wydobywanie, identyfikację oraz wykorzystywanie dostępnych zasobów i informacji. Usprawniane oraz wzmacniane są istniejące (choć często niewykorzystywane) zdolności, a także ćwiczone są umiejętności konieczne do radzenia sobie na co dzień. Ważne jest też inicjowanie procesów kognitywnych, ściśle związanych z pamięcią. Celem jest, by osoba cierpiąca na demencję, odzyskała możność całościowej komunikacji przy wykorzystaniu wszystkich swoich zmysłów i układów.

Stymulowanie mózgu osoby starszej może odbywać się poprzez zabawy intelektualne oraz różnorodne gry. Według teorii psychologicznych mamy realne szanse by ulepszyć nasze funkcje poznawcze, m.in. organizowanie i planowanie, rozwiązywanie problemów czy podejmowanie decyzji. Według badań, dobrze dobrane ćwiczenia poznawcze są w stanie zwiększyć przepływ krwi w mózgu nawet o 10%. Już najprostsze czynności, takie jak rozmowy, prowadzenie ciekawych dyskusji, słuchanie ulubionej muzyki, powodują, że nasz mózg jest bardziej aktywny. Występuje istotna zależność – im częściej nasz mózg ulega stymulacji, tym działa sprawniej i lepiej sobie radzi z różnymi zadaniami. Trening pamięci jest bardzo ważny, a szczególnie istotny w przypadku seniorów cierpiących na demencję, chorobę Alzheimera i Parkinsona. Ćwiczenia i gry umysłowe dla seniorów powinny być różnorodne oraz przeprowadzane z użyciem różnych technik.

Seniorom możemy zaproponować gry typu memory. Mając na uwadze fakt, że u osób, które cierpią na demencję jako pierwsza zawodzi właśnie pamięć, gra, która ćwiczy proces zapamiętywania jest doskonała propozycją. Zdolności poznawcze są utrzymywane na wyższym poziomie oraz zahamowane zostaje ich stopniowe pogarszanie. Kolejną propozycją są gry planszowe dla seniorów. Pozwalają one na doskonałe zorganizowanie czasu wolnego, przy okazji wpływając na zapamiętywanie sekwencji ruchów (rzut kostką, wybór kart, ruchy pionkami) oraz tworzenie map pamięci. Wspierane jest utrzymywanie sprawności intelektualnej osobom ze schorzeniami otępiennymi. Najbardziej dostępne, przyjemne i przy okazji ćwiczące sprawność umysłową jest czytanie prasy bądź książek. Czynność ta pozwala pogłębiać wiedzę, rozwijać słownictwo, usprawniać koncentrację.

Jeżeli senior z różnych powodów, sam czytać nie może – róbmy to my. Słuchanie – pobudza mózg do pracy, wymagając od niego skupienia uwagi i koncentracji. Bardzo dobrym wyborem są również krzyżówki oraz rebusy, gra w szachy, warcaby czy kości. Wszystko to pozwala usprawnić myślenie. Innym rodzajem ćwiczeń jest wykorzystywanie specjalnych wspomagaczy sensorycznych. Różnorodne materiały, faktury i struktury pobudzają receptory czuciowe dłoni. Osoba starsza ma szansę na zrelaksowanie się, uspokojenie oraz odprężenie. Wspomagacze sensoryczne mają wpływ na ludzkie zmysły, stymulują je do pracy. Kolejną, ciekawą propozycją jest muzykoterapia, najczęściej wykorzystywana do celów aktywizujących bądź uspokajających. Celem jej jest podniesienie jakości życia, ale także przeciwdziałanie skutkom depresji, demencji, otępienia alzheimerowskiego i różnych deficytów.

Propozycji zabaw terapeutycznych i gier dla seniorów jest wiele. Jednakże, zanim wdrożymy je w życie należy pamięć, że niezwykle ważne jest zaspokojenie podstawowych potrzeb osobom starszym. Jeśli podstawowe potrzeby nie są zaspokojone, można spotkać się z frustracją oraz rozdrażnieniem drugiej osoby. Emocjonalne i społeczne osamotnienie powoduje nie rzadko wycofanie i głęboki smutek. Spełnienie warunku zaspokojenia podstawowych potrzeb razem z ukierunkowaną, dobrze dobraną aktywacją seniora pozwala przeciwdziałać tym objawom. Podczas aktywacji człowiek ma szansę odzyskać poczucie bezpieczeństwa oraz przynależności do danej grupy.

Ważna jest pomoc w organizowaniu czasu wolnego naszemu seniorowi. Jeżeli ludzie starsi nie mają nic sensownego do zrobienia, powoli zaczynają rezygnować z samych siebie. W systematycznej aktywizacji możemy dopatrywać się szansy na ich rozwój w ostatniej fazie życia. Aktywizacja ma być czymś pozytywnym, musi sprawiać radość, zadowolenie i być okazją do bycia aktywnym fizycznie.

Justyna Fiszer, Terapeuta zajęciowy

Artykuł Zabawy i gry dla seniorów pochodzi z serwisu Dom opieki dla seniora "ProAltum" Mysłowice.